Boże Narodzenie

Boże Narodzenie (Narodzenie Pańskie) to w tradycji chrześcijańskiej święto upamiętniające narodziny Jezusa Chrystusa. Jest to stała uroczystość liturgiczna przypadająca 25 grudnia. Boże Narodzenie poprzedzone jest okresem oczekiwania (czterech niedziel), zwanym adwentem.

Data

W Ewangeliach nie jest wspomniana data narodzin Jezusa Chrystusa. Hipolit Rzymski pisał: Pierwsze przyjście Pana naszego wcielonego, w którym narodził się w Betlejem miało miejsce ósmego dnia przed kalendami styczniowymi (tzn. 25 grudnia). Dzień ten podał też rzymski historyk chrześcijański Sekstus Juliusz Afrykański w 221 r.
Istnieją różne wyjaśnienia obrania tego dnia dla liturgicznej celebracji Bożego Narodzenia. Najbardziej popularna uznaje, że chrześcijanie, nie znając rzeczywistej daty narodzin Chrystusa obrali tę jako symboliczną. To dzień bliski dniowi przesilenia zimowego. W II–IV w. 25 grudnia obchodzono dzień urodzin Mitry. Cesarz Aurelian nakazał w 274 r., by w tym dniu obchodzono narodziny boga Słońca, ustanowienie zatem w tym dniu uroczystości było chrześcijańską odpowiedzią na ten kult pogański.

Symbole i zwyczaje

Większość symboli Bożego Narodzenia ma źródło w wierzeniach pogańskich. Choinka od wieków była podczas przeróżnych świąt obwieszana świecidełkami. Ostrokrzew służył Celtom do obłaskawiania chochlików, a jemioła do praktyk okultystycznych. Również wyznawcy Mitry i osoby obchodzące rzymskie Saturnalia obdarowywały się prezentami.

Obchody w Polsce

W Polsce w większości rodzin jest obchodzone jako święto gromadzące wielu krewnych. Typowymi atrybutami są: opłatek, , choinka, a często i szopka bożonarodzeniowa, prezenty. Zwyczajowo jest to czas spotkań rodzinnych i wybaczania sobie wzajemnie krzywd i uraz.

Postać obdarowująca prezentami

Zazwyczaj rolę tę pełni fikcyjny Święty Mikołaj (którego pierwowzorem była autentyczna postać biskupa wspierającego ubogie panny na wydaniu), ale w zależności od regionu może być to Dzieciątko (Górny Śląsk), Aniołek (Galicja i Śląsk Cieszyński) lub Gwiazdor (Wielkopolska, Kujawy, Pomorze). Na Kresach Wschodnich może być to także Dziadek Mróz.

Inna data

Wyznawcy prawosławia i innych Kościołów wschodnich obchodzą Boże Narodzenie 13 dni później niż katolicy. Korzystają z kalendarza juliańskiego, zgodnie z którym Wigilia przypada 6 stycznia. Wigilijna wieczerza rozpoczyna się od dzielenia prosforą – małym pszennym chlebkiem pieczonym z użyciem drożdży – przyniesionym z cerkwi. Popija się go łykiem święconej wody. Dopiero wtedy przystępuje się do jedzenia wigilijnych potraw. Zawsze musi być kutia z obtłuczonej pszenicy, słodu, maku, miodu i bakalii – różnych orzechów, rodzynków i innych dodatków. Tylko niekiedy na stole pojawia się karp. Świętowaniu towarzyszą kolędy, ale przede wszystkim jest to czas skupienia. Później, w nocy z 6 na 7 stycznia, wierni uczestniczą w kilkugodzinnych liturgiach, które są odpowiednikiem pasterki w kościele katolickim. Nabożeństwa w cerkwiach prowadzone są w języku cerkiewnosłowiańskim. Niekiedy trwają nawet kilka godzin.

Zobacz wszystkie wpisy dotyczące Boże Narodzenie

Zanim była choinka, była podłaźniczka

Zanim na ziemiach polskich pojawiła się choinka, w czasie świąt Bożego Narodzenia w centralnym miejscu domu umieszczano podłaźniczkę – mówi

Czytaj dalej
Kościół

W Kościele katolickim obchodzona jest dziś Wigilia Bożego Narodzenia

W środę przypada Wigilia Bożego Narodzenia. W polskiej tradycji to czas rodzinny. Towarzyszy mu wiele symboli – zwyczaj dzielenia się

Czytaj dalej

Meksyk: młodzi przed Świętami rozdają śniadania osobom w kryzysie bezdomności [+GALERIA]

W okolicach centrum Guadalajary w Meksyku można spotkać wielu ludzi w kryzysie bezdomności czy skrajnego ubóstwa. Młodzi katolicy w Adwent

Czytaj dalej
Kościół

Ulepili setki pierogów na „Święta z Ubogimi”

– Udało się ulepić 764 pierogi. Było dużo pracy, ale ekipa była bardzo zadowolona. W akcję zaangażowanych było blisko 40

Czytaj dalej
Wiadomości

Prymas Polski: w świecie pełnym bólu Boże Narodzenie jest źródłem pokoju

Święta Bożego Narodzenia są okazją do świadectwa miłości, cierpliwości i przebaczenia. Wzywają do pojednania i uważnej obecności. W świecie pełnym

Czytaj dalej

Niespokojne Boże Narodzenie: Kościół w Indiach zaniepokojony atakami

Konferencja Biskupów Katolickich Indii potępiła alarmujący wzrost liczby ataków na chrześcijan w różnych stanach Indii w okresie Adwentu. „Te ukierunkowane

Czytaj dalej
Wiadomości

Francuzi mocno przywiązani do Bożego Narodzenia

Zdecydowana większość Francuzów przywiązuje dużą wagę do Bożego Narodzenia, jego symboli i tradycji – wynika z badań przeprowadzonych przez instytut

Czytaj dalej
Wiadomości

Zwyczaj łamania się opłatkiem nawiązuje do życia pierwszych chrześcijan [BIOGRAFIA OPŁATKA]

Nazwa opłatek odnosi się zarówno do tak zwanych komunikantów, które używane są do Mszy św. i stają się Ciałem Chrystusa, jak i do

Czytaj dalej
Wiadomości

Boże Narodzenie przyciąga coraz więcej Brytyjczyków do kościołów 

Prawie połowa dorosłych Brytyjczyków planuje w tym roku udział w nabożeństwie bożonarodzeniowym. I nie chodzi tylko o wierzących. Święta stają

Czytaj dalej
Wiadomości

List rektora KUL: Anioły są nie tylko w Boże Narodzenie

Boże Narodzenie to czas spotkania nieba z ziemią, cudownej wymiany między Bogiem i światem – pisze w przedświątecznym liście ks.

Czytaj dalej

Opowieści (nie tylko) wigilijne [REFLEKSJA NA ŚWIĘTA]

Dzieją się między nami. I nie tylko 24 grudnia. Nie brakuje w nich trudu, smutku, rozpaczy, łez. Ale gdzieś na

Czytaj dalej

Psycholożka: święta to jedno z bardziej stresujących wydarzeń [ROZMOWA]

Święta to jedno z bardziej stresujących wydarzeń. Dlaczego tak się dzieje i co możemy zrobić, żeby zneutralizować negatywne emocje, wyjaśniła

Czytaj dalej
Wiadomości

IMGW: Święta będą mroźne, a w Wigilię na południu możliwy śnieg

W Wigilię śniegu możemy się spodziewać na południu kraju, zwłaszcza w obszarach podgórskich – powiedziała Synoptyk Instytutu Meteorologii i Gospodarki

Czytaj dalej
Wiadomości

Pierwsze Boże Narodzenie Leona XIV i zakończenie Roku Świętego

Papież Leon XIV, który po raz pierwszy będzie przewodniczył uroczystościom Bożego Narodzenia, wprowadził do nich zmiany. Przywrócił poranną mszę 25

Czytaj dalej
Wiadomości

Gwiazda Betlejemska – coś więcej niż astronomia

Czym była Gwiazda Betlejemska? Kometą, supernową, koniunkcją planet? Czy w ogóle istniała? Badacze dociekają tego od lat.  Jednym z pierwszych

Czytaj dalej
Wiadomości

Hiszpania: setki milionów z loterii świątecznej trafi do zniszczonej przez pożary prowincji Leon

W madryckim Teatro Real w poniedziałek rozlosowano wielomilionowe nagrody w corocznej wielkiej loterii świątecznej (Loteria de Navidad). Znaczna część głównej

Czytaj dalej
Wiadomości

Papież do pracowników Watykanu: Boże Narodzenie uczy prostoty

Leon XIV podziękował pracownikom Watykanu za codzienną służbę, zachęcając, by prostota i pokora wyznaczały styl Kościoła. Podczas bożonarodzeniowego spotkania z

Czytaj dalej
Wiadomości

Wystawa szopek bożonarodzeniowych w licheńskim sanktuarium [GALERIA]

W sanktuarium Matki Bożej Licheńskiej oprócz tradycyjnej szopki bożonarodzeniowej, można podziwiać wystawę szopek krakowskich, wypożyczonych z Muzeum Historycznego Miasta Krakowa.

Czytaj dalej

Reżim wojskowy w Mjanmie narzuca „przyspieszenie” Bożego Narodzenia: przeszkadzałoby w wyborach

– Nie wystarcza im zbrojny ucisk, teraz chcą uciskać także naszego ducha – podkreśla społeczność chrześcijańska w Mjanmie, komentując rządowe

Czytaj dalej
Wiadomości

Świąteczna radość w Gazie: chrzest, pierwsze komunie, wizyta patriarchy

W jedynej katolickiej parafii w Strefie Gazy trwają już obchody Bożego Narodzenia. Zainaugurowała je bożonarodzeniowa liturgia sprawowana przez łacińskiego patriarchę

Czytaj dalej
Wiadomości choinka, święta, Boże Narodzenie

Opłatek, choinka i inne bożonarodzeniowe tradycje. Skąd się wzięły?

W Boże Narodzenie Kościół wspomina prawdę, że jednorodzony i odwieczny Syn Boży stał się człowiekiem i przyjął ograniczoną, śmiertelną ludzką

Czytaj dalej
Wiadomości

Bożonarodzeniowe rośliny i ich tajemnice

Z okresem Adwentu i Bożego Narodzenia łączą się nie tylko gałęzie świerku, jodły czy sosny, ale też inne rośliny, które

Czytaj dalej
Wiadomości

Skąd pochodzi zwyczaj świątecznej choinki?

Zwyczaj strojenia choinek na Boże Narodzenie zna dziś cały chrześcijański świat. Jednak zwyczaj ten nie ma swoich korzeni w starożytności

Czytaj dalej
Wiadomości

Pięknie, błyszcząco a w środku pusto. Czego brakuje nam w świętowaniu Bożego Narodzenia?

Świętowanie Bożego Narodzenia jest przedmiotem niepokoju zarówno socjologów, teologów i duszpasterzy – uważa ks. prof. dr hab. Marek Chmielewski, kierownik

Czytaj dalej
Wiadomości

Bp Lechowicz odwiedził żołnierzy pełniących służbę na granicy

Biskup polowy Wiesław Lechowicz odwiedził żołnierzy pełniących służbę na granicy z Białorusią. W czasie wizyty spotkał się z żołnierzami 16.

Czytaj dalej
Kościół

Poznań: ostatnie przygotowania do wigilii Caritas organizowanej dla 1300 osób

Caritas Archidiecezji Poznańskiej przygotowuje wigilię dla 1300 osób. Spotkanie organizowane 24 grudnia odbędzie się w hali nr 6 Międzynarodowych Targów

Czytaj dalej

Dokąd Polacy najchętniej lecą na święta i Nowy Rok?

Kraje południowej Europy, m.in. Włochy i Hiszpania są najchętniej wybieranymi kierunkami w okresie świąteczno-noworocznym – wynika z informacji przekazanych przez

Czytaj dalej

Jaka będzie pogoda w Boże Narodzenie?

Z obecnych prognoz wynika, że święta będą mroźne i słoneczne – poinformowała PAP synoptyk Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej Ewa

Czytaj dalej
Kościół

Jak będą wyglądały papieskie obchody Bożego Narodzenia?

Wraz z papieską audiencją bożonarodzeniową dla Kurii Rzymskiej, w poniedziałek rano rozpoczyna się seria uroczystości i innych tradycyjnych spotkań w

Czytaj dalej
Wiadomości

Ziemia Święta: pokój nie jest iluzją, lecz wyborem życia

Przemoc rodzi śmierć i zniszczenie, zemsta rodzi nienawiść i ból. Kroniki i obrazy z Gazy oraz innych ziem dotkniętych wojną

Czytaj dalej
Wiadomości

Boże Narodzenie: Historia i Tradycje Świąt Narodzenia Pańskiego

Boże Narodzenie, jedno z najważniejszych i najbardziej uroczystych świąt chrześcijańskich, obchodzone jest na pamiątkę narodzin Jezusa Chrystusa w Betlejem. Jego

Czytaj dalej
Kościół

Przy wigilijnych stołach Caritas zasiądzie 25 tys. potrzebujących z 90 miast

Gdy „Bóg się rodzi, a moc truchleje”, nikt nie powinien być sam. Już po raz dziewiąty Caritas w całej Polsce

Czytaj dalej

Górny Śląsk pielęgnuje bogatą mozaikę tradycji bożonarodzeniowych

Tradycje bożonarodzeniowe na Górnym Śląsku to fascynująca mozaika zwyczajów, które kształtowały się przez wieki pod wpływem zmiennej przynależności regionu do

Czytaj dalej