Boże Narodzenie

Boże Narodzenie (Narodzenie Pańskie) to w tradycji chrześcijańskiej święto upamiętniające narodziny Jezusa Chrystusa. Jest to stała uroczystość liturgiczna przypadająca 25 grudnia. Boże Narodzenie poprzedzone jest okresem oczekiwania (czterech niedziel), zwanym adwentem.

Data

W Ewangeliach nie jest wspomniana data narodzin Jezusa Chrystusa. Hipolit Rzymski pisał: Pierwsze przyjście Pana naszego wcielonego, w którym narodził się w Betlejem miało miejsce ósmego dnia przed kalendami styczniowymi (tzn. 25 grudnia). Dzień ten podał też rzymski historyk chrześcijański Sekstus Juliusz Afrykański w 221 r.
Istnieją różne wyjaśnienia obrania tego dnia dla liturgicznej celebracji Bożego Narodzenia. Najbardziej popularna uznaje, że chrześcijanie, nie znając rzeczywistej daty narodzin Chrystusa obrali tę jako symboliczną. To dzień bliski dniowi przesilenia zimowego. W II–IV w. 25 grudnia obchodzono dzień urodzin Mitry. Cesarz Aurelian nakazał w 274 r., by w tym dniu obchodzono narodziny boga Słońca, ustanowienie zatem w tym dniu uroczystości było chrześcijańską odpowiedzią na ten kult pogański.

Symbole i zwyczaje

Większość symboli Bożego Narodzenia ma źródło w wierzeniach pogańskich. Choinka od wieków była podczas przeróżnych świąt obwieszana świecidełkami. Ostrokrzew służył Celtom do obłaskawiania chochlików, a jemioła do praktyk okultystycznych. Również wyznawcy Mitry i osoby obchodzące rzymskie Saturnalia obdarowywały się prezentami.

Obchody w Polsce

W Polsce w większości rodzin jest obchodzone jako święto gromadzące wielu krewnych. Typowymi atrybutami są: opłatek, , choinka, a często i szopka bożonarodzeniowa, prezenty. Zwyczajowo jest to czas spotkań rodzinnych i wybaczania sobie wzajemnie krzywd i uraz.

Postać obdarowująca prezentami

Zazwyczaj rolę tę pełni fikcyjny Święty Mikołaj (którego pierwowzorem była autentyczna postać biskupa wspierającego ubogie panny na wydaniu), ale w zależności od regionu może być to Dzieciątko (Górny Śląsk), Aniołek (Galicja i Śląsk Cieszyński) lub Gwiazdor (Wielkopolska, Kujawy, Pomorze). Na Kresach Wschodnich może być to także Dziadek Mróz.

Inna data

Wyznawcy prawosławia i innych Kościołów wschodnich obchodzą Boże Narodzenie 13 dni później niż katolicy. Korzystają z kalendarza juliańskiego, zgodnie z którym Wigilia przypada 6 stycznia. Wigilijna wieczerza rozpoczyna się od dzielenia prosforą – małym pszennym chlebkiem pieczonym z użyciem drożdży – przyniesionym z cerkwi. Popija się go łykiem święconej wody. Dopiero wtedy przystępuje się do jedzenia wigilijnych potraw. Zawsze musi być kutia z obtłuczonej pszenicy, słodu, maku, miodu i bakalii – różnych orzechów, rodzynków i innych dodatków. Tylko niekiedy na stole pojawia się karp. Świętowaniu towarzyszą kolędy, ale przede wszystkim jest to czas skupienia. Później, w nocy z 6 na 7 stycznia, wierni uczestniczą w kilkugodzinnych liturgiach, które są odpowiednikiem pasterki w kościele katolickim. Nabożeństwa w cerkwiach prowadzone są w języku cerkiewnosłowiańskim. Niekiedy trwają nawet kilka godzin.

Zobacz wszystkie wpisy dotyczące Boże Narodzenie

Polska

Inspekcja Pracy sprawdzi, czy Wigilia była dniem wolnym od pracy

Państwowa Inspekcja Pracy sprawdzi, czy Wigilia była dniem wolnym od pracy – poinformował główny inspektor pracy Marcin Stanecki. To nie

Czytaj dalej

77 proc. Polaków prezenty kupuje online; najczęściej są to kosmetyki

77 proc. konsumentów kupuje prezenty online, z czego 34 proc. robi to wyłącznie w internecie, a 43 proc. hybrydowo –

Czytaj dalej
Wiadomości

Łódź: studenci z zagranicy spędzą święta z polskimi rodzinami

Uniwersytet Łódzki po raz dziewiąty organizuje akcję „Gość na Gwiazdkę”, w której osoby ze środowiska akademickiego zapraszają do siebie na

Czytaj dalej

Izrael spodziewa się 40 000 chrześcijańskich pielgrzymów na Boże Narodzenie

Izrael spodziewa się około 130 tys. turystów, w tym 40 tys. pielgrzymów chrześcijańskich przybywających na obchody Bożego Narodzenia. Izraelskie Ministerstwo

Czytaj dalej

Historycy: gorączka świątecznych zakupów istniała już w średniowieczu

Gorączka świątecznych zakupów istniała późnym już w średniowieczu. Już w XIV wieku przed Bożym Narodzeniem sprowadzano do Londynu z zagranicy

Czytaj dalej
Kościół

Boże Narodzenie w Jerozolimie: między punktem kontrolnym a szopką

Boże Narodzenie jest w Ziemi Świętej ledwo widoczne i trudno je dostrzec w przestrzeni publicznej: zwrócił na to uwagę opat

Czytaj dalej

Dawanie prezentów z drugiej ręki to przemyślana decyzja

Dobra cena, dreszczyk emocji związany ze znalezieniem czegoś rzadkiego lub cennego, a także względy etyczne i ekologiczne motywują konsumentów do

Czytaj dalej

16% Polaków pożyczyło lub ma zamiar pożyczyć pieniądze na urządzenie świąt

W tym roku 16 proc. Polaków zaciągnie pożyczkę lub kredyt w banku, parabanku bądź u znajomych czy rodziny, żeby sfinansować

Czytaj dalej

Kard. Tagle z bożonarodzeniowym przesłaniem do wiernych w Dubaju

Około 30 tysięcy Filipińczyków uczestniczyło w Dubaju we mszy św., której przewodniczył kard. Luis Antonio Gokim Tagle, proprefekt Dykasterii ds.

Czytaj dalej
Wiadomości

„O Dzieciątko śpiące” – pieśń łączącą tajemnicę Bożego Narodzenia z wołaniem za cierpiących

Sylwia Hazboun, chrześcijańska artystka muzyki orientalnej, mieszkanka Ustronia, zaprezentowała 17 grudnia w internecie swój nowy utwór „O Dzieciątko śpiące” –

Czytaj dalej
Kościół

Kate Winslet: najważniejszy prezent świąteczny nie znajduje się w pudełku

Najlepsze prezenty nie znajdują się pod choinką. Angielska aktorka Kate Winslet przypomniała o tym zgromadzonym podczas nabożeństwa bożonarodzeniowego w Opactwie

Czytaj dalej

Badanie: przeciętny Polak na święta wyda ponad 1,1 tys. zł

Przeciętny Polak przeznaczy na tegoroczne święta Bożego Narodzenia średnio 1122 zł – o jedną trzecią mniej niż w ubiegłym roku

Czytaj dalej
Kościół

Papież na koncercie kolęd w szkole: Kto kocha, śpiewa

Ten, kto kocha, śpiewa, ponieważ jego serce naprawdę wie, co jest ważne – mówił Papież Leon XIV do uczniów Papieskiej

Czytaj dalej

77% badanych Polaków lubi dawać prezenty

77 proc. badanych Polaków deklaruje, że lubi dawać prezenty – wynika z badania panelu badawczego Ariadna. Respondenci zapytani o wymarzony

Czytaj dalej
Wiadomości

Hiszpania: piaskowa szopka bożonarodzeniowa na Wyspach Kanaryjskich przyciąga tysiące osób

Na Wyspach Kanaryjski przy temperaturze około 20 stopni Celsjusza otwarto w poniedziałek piaskową szopkę bożonarodzeniową. Od pierwszej prezentacji szopki dwie

Czytaj dalej
Wiadomości

Część biskupów już wydała dyspensę na piątek 26 grudnia

Mimo przypadającej 26 grudnia oktawy uroczystości Narodzenia Pańskiego wierni w Kościele katolickim zobowiązani są do wstrzemięźliwości od spożywania pokarmów mięsnych.

Czytaj dalej
Wiadomości

Papież: przed Bożym Narodzeniem unikajmy zakupowego dopingu

Leon XIV odpowiada na łamach czasopisma „Piazza San Pietro” na list psychologa młodzieży i zachęca do przeżywania Bożego Narodzenia jako

Czytaj dalej

O czym pamiętać przy wyborze stroika świątecznego do salonu i jadalni?

Stroik świąteczny to jedna z najbardziej charakterystycznych i nastrojowych dekoracji Bożego Narodzenia. Mimo że zajmuje niewiele miejsca, potrafi wprowadzić do

Czytaj dalej
Polska

Harcerze zawiozą bożonarodzeniowe paczki Polakom mieszkającym na Ukrainie

Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej (ZHR) w Płocku z okazji świąt Bożego Narodzenia zawiezie Polakom mieszkającym w Zdołbunowie i Kostopolu na Ukrainie

Czytaj dalej
Wiadomości

Bożonarodzeniowa szopka powstaje już w sanktuarium w Kalwarii Zebrzydowskiej [+GALERIA]

Bożonarodzeniowa szopka powstaje we wnętrzu bazyliki Matki Bożej Anielskiej w Kalwarii Zebrzydowskiej. Rzecznik tamtejszego sanktuarium, bernardyn ojciec Tarsycjusz Bukowski, powiedział

Czytaj dalej

Połowa Polaków nie wyobraża sobie świąt bez barszczu z uszkami. Kobiety częściej niż mężczyźni jedzą pierogi

Blisko połowa Polaków nie wyobraża sobie świąt Bożego Narodzenia bez barszczu z uszkami, a niespełna 40 proc. bez pierogów –

Czytaj dalej

Biskupi Haiti: niech Boże Narodzenie przyniesie nadzieję i zmianę

W obliczu przemocy i kryzysu biskupi Haiti apelują, by nadchodzące święta stały się momentem odnowy i odwagi. Przypominają, że światło

Czytaj dalej

Lektury pod choinkę [PREZENTOWNIK KSIĄŻKOWY] 

Tym razem prezentujemy książki, którymi warto zainteresować się w czasie świątecznym. Nasze propozycje to interesujące lektury, które mogą być fajnym

Czytaj dalej
Wiadomości

Norwegia: polskie tradycje świąteczne prezentowane w Oslo

Przez najbliższe dwa weekendy zwiedzający Narodowe Muzeum Ludowe w Oslo będą mogli poczuć polską atmosferę świąt Bożego Narodzenia. Na odwiedzających

Czytaj dalej
Polska

Na Boże Narodzenie przeciętny Polak wyda niemal 1,8 tys. zł – więcej niż rok temu

Przygotowanie Bożego Narodzenia może być w tym roku tańsze o 150 zł niż w 2024, ale wydamy na nie o

Czytaj dalej
Polska

Weekend cudów Szlachetnej Paczki już za tydzień

To bardzo wyczekiwany i dla wielu niezwykle wzruszający moment w roku. W następny weekend: 13 i 14 grudnia odbędzie się

Czytaj dalej
Wiadomości

„Noce Bożego Narodzenia” – światło chrześcijan w ziemi Jezusa 

Palestyńskie miasteczko Taybeh, zamieszkane w większości przez chrześcijan, okresowo wstrząsane przemocą izraelskich osadników, przygotowuje się na narodziny Jezusa poprzez inicjatywy

Czytaj dalej
Wiadomości

Poznań: Caritas organizuje zbiórkę żywności w ramach akcji „Tak! Pomagam”

Wolontariusze Caritas Archidiecezji Poznańskiej w dniach 5-6 grudnia będą zbierać żywność w Poznaniu i kilkunastu miastach archidiecezji poznańskiej. Zebrane produkty

Czytaj dalej

Polacy podzieleni w kwestii wysokości planowanych wydatków świątecznych

W tym roku na organizację świąt najwięcej dorosłych konsumentów – 11,4 proc. planuje przeznaczyć od 200 do 300 zł na

Czytaj dalej
Wiadomości

Betlejem: tegoroczne Boże Narodzenie iskrą nadziei

Po pięciu latach ciszy, pandemii i wojny Betlejem przygotowuje się do najradośniejszych świąt od dawna. Miasto narodzenia Jezusa chce w

Czytaj dalej
Kościół

W 10 tysiącach parafii w całej Polsce można kupić wigilijne świece Caritasu

Wraz z początkiem adwentu ruszyła 32. edycja Wigilijnego Dzieła Pomocy Dzieciom. W tym roku jest ono pod hasłem „Świeca, która

Czytaj dalej
Kościół

Prawosławni rozpoczęli post przed Bożym Narodzeniem

Wierni Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego rozpoczęli w piątek post, który stanowi duchowe przygotowanie do świąt Bożego Narodzenia. Wigilia tych świąt

Czytaj dalej
Wiadomości

Na placu św. Piotra rozpoczęto ustawianie choinki

Majestatyczny świerk z północnego regionu Włoch został w czwartek przed południem ustawiony na placu św. Piotra. Drzewo będzie następnie przystrajane,

Czytaj dalej