82 lata temu zakończyło się Powstanie Warszawskie [+GALERIA]

Mija dokładnie 82 lata od dnia, w którym ucichły walki w odosobnionej i zrujnowanej stolicy. Powstanie Warszawskie, trwające 63 dni, było jednym z najbardziej dramatycznych zrywów niepodległościowych w historii Polski. W walkach zginęło około 18 tysięcy powstańców, jednak najsilniejsze piętno na historii miasta wywarła tragedia ludności cywilnej – szacuje się, że życie straciło od 150 do 200 tysięcy mieszkańców Warszawy, którzy ginęli pod gruzami, w masowych egzekucjach i nalotach.

W piątek, 2 października, w rocznicę zakończenia Powstania Warszawskiego oraz w Dzień Pamięci o Cywilnej Ludności Powstańczej Warszawy, Izba Pamięci przy Cmentarzu Powstańców Warszawy oficjalnie otrzymała imię Wandy Traczyk-Stawskiej. Nadanie patronatu jest wyrazem uznania dla wieloletniej determinacji i pracy bohaterki zrywu z 1944 roku na rzecz zachowania pamięci o poległych żołnierzach oraz dziesiątkach tysięcy bezbronnych cywilów.

Pani Wanda była inicjatorką budowy Izby Pamięci przy Cmentarzu Powstańców Warszawy, upamiętniającej dziesiątki tysięcy mieszkanek i mieszkańców stolicy. Poprzez szczególną opiekę nad tym symbolicznym miejscem nieustannie przypominała nam, że historia Powstania Warszawskiego to nie tylko heroizm walczących, lecz także dramat cywilów, ludzi, którzy stali się ofiarami wojny, dzisiejsze upamiętnienie jest wyrazem naszej wdzięczności dla pani Wandy za mądrość i szlachetność za troskę o młode pokolenie oraz za wytrwałą działalność na rzecz wzajemnego zrozumienia i pokoju” – napisał prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski w liście, który odczytała jego zastępczyni Karolina Bober.

To właśnie z inicjatywy Wandy Traczyk-Stawskiej powstała Izba Pamięci. Kamień węgielny został wmurowany w lipcu 2021 roku.

„Wanda przez całe swoje życie była wierna pamięci o swoich poległych kolegach i koleżankach oraz wartościom, o które walczyliśmy w Powstaniu Warszawskim. Nadanie Izbie Pamięci jej imienia to wyraz szacunku dla jej służby, postawy i wieloletniej pracy na rzecz zachowania prawdy historycznej. Wanda zawsze podkreślała znaczenie szacunku, wolności, solidarności i życia w pokoju” – zaznaczył cytowany w komunikacie prezes Związku Powstańców Warszawskich Janusz Maksymowicz.

Podczas uroczystości odsłonięta została nowa nazwa placówki: Izba Pamięci im. Wandy Traczyk-Stawskiej przy Cmentarzu Powstańców Warszawy.

„Dzisiaj, gromadzi nas tutaj testament Pani Wandy. Przy każdym spotkaniu, mówiła: macie bardzo dużo do zrobienia. Pamiętajmy o tym, bo pamięć o wydarzeniach, o ludziach, o odwadze, o niezłomności, to jest to, z czego my musimy czerpać” – powiedziała wiceszefowa MSWiA Magdalena Roguska.

Na Cmentarzu Powstańców Warszawy spoczywają uczestnicy Powstania Warszawskiego oraz tysiące mieszkańców miasta, którzy zginęli w 1944 roku. 

Izba Pamięci została otwarta w 2022 roku jako oddział Muzeum Warszawy. W budynkach mieszczą się dwie sale wystawowe: Sala Świadectw oraz Sala Pamięci, a także m.in. księgarnia i punkt informacyjny. Obok stoi Mur Pamięci, na którym mieści się 93 240 mosiężnych tabliczek, z których ok. 62 tys. zawierają nazwiska zidentyfikowanych ofiar Powstania Warszawskiego.

Zobacz także