Jedyna taka Matka Boża na świecie. W Kobylinie Boże Narodzenie trwa przez cały rok [ROZMOWA]

Co trzy miesiące odprawiana jest tu „pasterka”, w ciągu roku rozbrzmiewają kolędy, a w grudniu powstaje jeden z największych żłóbków w okolicy. Sanktuarium Matki Bożej przy Żłóbku w Kobylinie żyje tajemnicą wcielenia przez cały rok. – Nie chcemy być jedynie widzami. Chcemy zatrzymać się przy Jezusie – podkreśla jego kustosz – franciszkanin o. Masseo Senczek OFM.

Karolina Binek: Mówi się, że w Kobylinie Boże Narodzenie trwa przez cały rok. To prawda?

O. Masseo Senczek OFM: – To jedno z określeń, które najlepiej oddaje charakter naszego sanktuarium. Bardzo często powtarzamy, że jest to miejsce, w którym Boże Narodzenie trwa przez cały rok, bo właśnie wokół tajemnicy wcielenia koncentruje się całe życie tego miejsca. Nie chcemy zatrzymywać się jedynie na kilku świątecznych dniach. Staramy się, aby tajemnica narodzenia Chrystusa była przeżywana przez cały rok. Dlatego co trzy miesiące – 25 marca, 25 czerwca i 25 września – sprawujemy mszę świętą wotywną o Narodzeniu Pańskim. Można powiedzieć, że są to takie „pasterki” przeżywane w ciągu roku. Przyjeżdżają wierni, wspólnie śpiewamy kolędy i jeszcze raz wracamy do wydarzeń z Betlejem. W każdy trzeci czwartek miesiąca modlimy się także szczególnie za małżeństwa oczekujące potomstwa oraz za kobiety w stanie błogosławionym. Wierni powierzają Matce Bożej swoje intencje, a my chcemy razem z nimi odkrywać piękno tajemnicy narodzin Jezusa. Przy wejściu do klasztoru stanęła również niewielka szopka, która już od progu przypomina pielgrzymom, że trafiają do miejsca szczególnie związanego z Bożym Narodzeniem. Obecnie trwa także renowacja dzwonnicy. Mamy nadzieję, że w przyszłości powstanie tam duży całoroczny żłóbek, przy którym będzie można przygotowywać się do świąt poprzez specjalne nabożeństwa i nowenny. Chcemy, aby wszystko, co dzieje się w sanktuarium, prowadziło do coraz głębszego przeżywania tajemnicy wcielenia.

Skąd wzięło się tak nietypowe wezwanie: Matki Bożej przy Żłóbku?

– To rzeczywiście coś wyjątkowego. Nasz kościół nosi wezwanie Narodzenia Pańskiego, ale z biegiem czasu coraz częściej zaczęto mówić o Matce Bożej przy Żłóbku. Co ciekawe, szukaliśmy podobnych wezwań w różnych krajach i językach i nie znaleźliśmy drugiego takiego kościoła. Wszystko wskazuje na to, że jest to jedyne takie wezwanie na świecie. Istnieje wprawdzie piękna tradycja związana z Bazyliką Matki Bożej Większej w Rzymie, gdzie znajdują się relikwie betlejemskiego żłóbka. Mówi się, że Rzymianie potocznie określają to miejsce jako Santa Maria del Presepe, a więc „Matka Boża przy Żłóbku”. Być może właśnie stąd narodziło się nasze wezwanie. Najważniejszy jest jednak sam obraz znajdujący się w sanktuarium. Przedstawia Maryję pochyloną nad nowo narodzonym Jezusem. To bardzo wymowne przedstawienie, bo w przeciwieństwie do wielu innych wizerunków Matki Bożej, Maryja nie patrzy tutaj na ludzi. Jej wzrok skierowany jest wyłącznie na Dzieciątko. To właśnie jest dla nas najpiękniejsza katecheza płynąca z tego miejsca. Maryja pokazuje, gdzie powinien być skierowany również nasz wzrok. Uczy zachwytu nad Jezusem, nad Bogiem, który stał się człowiekiem. Wpatrując się w Nią, uczymy się wpatrywać w Chrystusa i odkrywać Jego obecność pośród nas.

Sanktuarium przyciąga pielgrzymów z różnych stron Polski. Jak rozwijał się kult Matki Bożej przy Żłóbku?

– Przez wiele lat to miejsce było bardzo ważne przede wszystkim dla naszej franciszkańskiej prowincji. Choć formalnie nie było jeszcze sanktuarium, wierni od dawna przyjeżdżali tutaj, prosząc Matkę Bożą o wstawiennictwo, zwłaszcza w intencji małżeństw pragnących potomstwa. Kolejni bracia troszczyli się o rozwój tego kultu. Powstawały specjalne modlitwy, litania oraz nabożeństwa. Z roku na rok przybywało osób, które doświadczały tutaj duchowego wsparcia i wracały z kolejnymi świadectwami. Przełomowym momentem był rok 2018, kiedy kościół został oficjalnie ustanowiony sanktuarium diecezjalnym. Od tego czasu wyraźnie widać, że pielgrzymów jest coraz więcej. Kolejnym ważnym wydarzeniem były obchody 800-lecia pierwszego żłóbka św. Franciszka w Greccio. Wtedy jeszcze mocniej zaakcentowaliśmy duchowość Bożego Narodzenia i rozpoczęliśmy regularne msze święte wotywne o Narodzeniu Pańskim. Bardzo wielu pielgrzymów przybyło również w Roku Jubileuszowym, kiedy nasze sanktuarium zostało kościołem jubileuszowym. Odwiedzały nas grupy z całej diecezji, przyjeżdżały pielgrzymki, wspólnie śpiewaliśmy kolędy i modliliśmy się przed Matką Bożą przy Żłóbku. Do dziś widzę, że ten ruch pielgrzymkowy nie słabnie. Wciąż przyjeżdżają grupy i osoby indywidualne, które chcą przeżyć tutaj chwilę modlitwy i zawierzyć swoje sprawy Matce Bożej.

>>> Moja siostra wstąpiła do zakonu klauzurowego. Pół roku później wiedziałam, że pójdę tą samą drogą [ROZMOWA]

Co odkrywają pielgrzymi, którzy po raz pierwszy odwiedzają Sanktuarium Matki Bożej przy Żłóbku? Co warto tutaj zobaczyć?

– Kiedy oprowadzamy pielgrzymów po sanktuarium, staramy się przede wszystkim opowiedzieć historię tego miejsca i pomóc im zrozumieć jego duchowość. Pokazujemy główny obraz Matki Bożej przy Żłóbku oraz liczne wota pozostawione przez wiernych na przestrzeni wielu lat. Szczególnie poruszające są wota przedstawiające małe dzieci. Skoro od dawna pojawiały się właśnie takie znaki wdzięczności, oznacza to, że już wiele pokoleń wcześniej ludzie przyjeżdżali tutaj i prosili Matkę Bożą o dar potomstwa oraz dziękowali za otrzymane łaski. To pokazuje, że kult związany z tym miejscem rozwijał się na długo przed oficjalnym ustanowieniem sanktuarium. Zwracamy również uwagę na sam układ ołtarzy. W centrum znajduje się Matka Boża pochylona nad Dzieciątkiem Jezus. Po bokach umieszczono dwa kolejne ołtarze, które razem tworzą piękną opowieść o życiu Maryi. Na jednym z nich widzimy ją jako dziecko ze św. Anną, na drugim jako Królową Aniołów. Można powiedzieć, że cały kościół prowadzi pielgrzyma przez kolejne etapy życia Matki Bożej: od dzieciństwa, przez macierzyństwo, aż po chwałę nieba. Nie opowiadamy jednak wyłącznie o historii czy architekturze. Staramy się również przybliżyć życie franciszkanów i pokazać, że to miejsce od początku było związane z naszą duchowością. Przez wiele lat działał tutaj dom formacyjny postulantów, którzy rozpoczynali drogę życia zakonnego. Do dziś prowadzimy także gospodarstwo i kontynuujemy dawną franciszkańską tradycję tzw. kwestowania płodów rolnych. Odwiedzamy gospodarzy, prosząc o dary dla klasztoru, takie jak zboże czy ziemniaki. To zwyczaj, który wciąż jest żywy i przypomina o prostocie franciszkańskiego życia.

Sanktuarium nie jest jednak tylko miejscem modlitwy. Powstało tutaj również Centrum Formacji Rodzin. Skąd taki pomysł?

– Kiedy postulat został przeniesiony do innego klasztoru, zaczęliśmy zastanawiać się, jak najlepiej wykorzystać przestrzeń, którą dysponujemy. Jednocześnie coraz mocniej dostrzegaliśmy, że skoro do Matki Bożej przy Żłóbku przyjeżdża tak wiele małżeństw i rodzin, warto nie tylko modlić się razem z nimi, ale także towarzyszyć im w codziennym życiu. Właśnie z tej potrzeby narodziło się Centrum Formacji Rodzin. Organizowane są tutaj różnego rodzaju warsztaty i spotkania, przede wszystkim dla kobiet, choć podejmowaliśmy również inicjatywy skierowane do mężczyzn. Chcemy, aby sanktuarium było miejscem, w którym rodziny mogą nie tylko zawierzać swoje intencje Matce Bożej, ale także otrzymywać konkretne wsparcie i formację. To naturalne rozwinięcie misji tego miejsca.

Od lat przyjeżdżają tutaj małżeństwa, proszące o dar potomstwa. Są związane z tym historie, które szczególnie zapadły Ojcu w pamięć?

– Takich historii jest naprawdę bardzo wiele. Pierwsza, która przychodzi mi na myśl, dotyczy moich znajomych ze Śląska. Przyjechali do Kobylina właśnie z intencją wyproszenia daru rodzicielstwa. Po pewnym czasie odezwali się ponownie, tym razem z ogromną radością, dzieląc się wiadomością, że zostali rodzicami. To było dla nich coś, co wcześniej wydawało się niemożliwe. Podobnych świadectw jest znacznie więcej. Wiele osób wraca do sanktuarium, aby podziękować za otrzymane łaski. Przy wejściu znajduje się księga próśb i podziękowań, w której pielgrzymi zapisują swoje intencje, ale bardzo często dzielą się nimi także osobiście. Opowiadają o tym, jak Matka Boża wysłuchała ich modlitwy i jak odmieniło się ich życie. To właśnie takie świadectwa pokazują, że sanktuarium jest miejscem żywej wiary i nadziei.

>>> Pobudka o 5.15, cisza i modlitwa. Jak wygląda życie za klauzurą? [REPORTAŻ]

Jakie znaczenie Sanktuarium Matki Bożej przy Żłóbku ma dla franciszkanów?

– Jest to miejsce naprawdę wyjątkowe. To jedyne sanktuarium diecezjalne znajdujące się w naszej katowickiej prowincji zakonnej. W innych prowincjach franciszkanie mają kilka takich miejsc, jak choćby Kalwaria Zebrzydowska czy Kalwaria Pacławska, natomiast u nas właśnie Kobylin pełni tę szczególną rolę. To ważne również dlatego, że przez wiele lat funkcjonował tutaj postulat. Wielu braci rozpoczynało w tym miejscu swoje życie zakonne. Dzisiaj chętnie wracają, bo jest to dla nich powrót do własnych korzeni, do początku powołania. Często odwiedzają sanktuarium, modlą się tutaj i wspominają czas swojej formacji. Myślę, że właśnie dlatego to miejsce jest tak ważne nie tylko dla pielgrzymów, ale również dla całej naszej franciszkańskiej wspólnoty. Łączy historię, duchowość i codzienne życie braci z modlitwą tysięcy wiernych, którzy powierzają tutaj Matce Bożej swoje intencje.

Sanktuarium znajduje się w Kobylinie. To nie jest zbyt duża miejscowość. Jak mieszkańcy podchodzą do tego miejsca?

– Myślę, że przede wszystkim z ogromną życzliwością i zaangażowaniem. Jestem im za to bardzo wdzięczny jako proboszcz i jako kustosz sanktuarium, bo wiele inicjatyw nie mogłoby się odbyć bez ich pomocy. Czują, że to sanktuarium jest również ich miejscem i bardzo chętnie włączają się w jego życie. Dobrym przykładem była ubiegłoroczna pielgrzymka diecezjalna. Do niewielkiego Kobylina przyjechało wtedy około tysiąca osób. Trzeba było wszystko przygotować, od zaplecza organizacyjnego po przyjęcie pielgrzymów. W organizację zaangażowało się bardzo wielu parafian. Pomagali przy stoiskach, przygotowywali posiłki, troszczyli się o logistykę i o to, aby każdy czuł się tutaj dobrze przyjęty. To pokazuje, że sanktuarium nie jest tylko miejscem franciszkanów. Jest wspólnym dziełem całej parafii. Bardzo cenię również dobrą współpracę z sąsiednią Parafią św. Stanisława. Razem tworzymy wspólnotę i wspólnie przeżywamy najważniejsze wydarzenia związane z tym miejscem.

To niesamowite, że parafianie tak chętnie angażują się w działania wokół sanktuarium.

– Na świecie istnieje wiele sanktuariów maryjnych o znanych wezwaniach, natomiast Matka Boża przy Żłóbku jest jedyna. Ta świadomość sprawia, że mieszkańcy z wielką troską angażują się w rozwój sanktuarium i cieszą się z każdej inicjatywy, która pomaga je promować. Było to szczególnie widoczne wtedy, gdy znaleźliśmy się w gronie finalistów ogólnopolskiego konkursu „Aktywna Parafia”. Mieliśmy okazję opowiedzieć o naszym sanktuarium i pokazać jego wyjątkowy charakter. Właśnie wtedy ponownie wybrzmiało hasło, które najlepiej oddaje to miejsce – że jest to sanktuarium, w którym Boże Narodzenie trwa przez cały rok. Myślę, że mieszkańcy rzeczywiście czują dumę z tego, że mogą współtworzyć tak wyjątkową wspólnotę. 

>>> DJ w habicie? „Muzyka otwiera drzwi tam, gdzie Kościół nie zawsze dociera” [ROZMOWA]

Jak wyglądają święta Bożego Narodzenia w miejscu, które przez cały rok żyje tajemnicą Betlejem?

– To rzeczywiście szczególny czas. Choć główny odpust naszej parafii przypada 2 sierpnia, w uroczystość Matki Bożej Anielskiej z Porcjunkuli, to czas Bożego Narodzenia przeżywamy w wyjątkowy sposób. Co roku budujemy jeden z największych żłóbków w okolicy. Powstaje on w prezbiterium kościoła, a jego przygotowanie zajmuje nawet trzy lub cztery tygodnie. Przyjeżdża później bardzo wielu pielgrzymów, którzy chcą go zobaczyć. Ja jednak zawsze podkreślam, że nie chodzi tylko o oglądanie szopki. Nie chcemy być jedynie widzami. Chcemy adorować tajemnicę Bożego Narodzenia i zatrzymać się przy Jezusie, który przyszedł na świat. Żłóbek ma prowadzić do modlitwy i zachwytu nad tajemnicą wcielenia. W tym czasie odbywa się również wiele innych wydarzeń. Organizujemy wspólne adoracje, spotkania różnych wspólnot, przyjeżdżają siostry zakonne wraz z księdzem biskupem, odbywają się koncerty kolęd i wspólne uwielbienie Boga poprzez śpiew. To naprawdę wyjątkowy okres w życiu naszego sanktuarium.

Spędził Ojciec w Kobylinie wiele lat. Czym to miejsce stało się dla Ojca?

– Bardzo je pokochałem. Posługuję tutaj od wielu lat. Najpierw jako duszpasterz parafialny, później ojciec duchowny postulatu i nowicjatu, a od 2019 roku jako proboszcz, gwardian i kustosz sanktuarium. To miejsce stało się ważną częścią mojego życia i jestem przekonany, że zawsze będzie bardzo bliskie mojemu sercu. Z czasem odkryłem również coś jeszcze. Na obrazie Matki Bożej przy Żłóbku znajduje się św. Józef. Nie jest postacią pierwszoplanową, pozostaje niejako w cieniu. Bardzo często myślę o nim w kontekście własnej posługi. Skoro jestem kustoszem, czyli kimś, kto ma strzec tego miejsca, to chciałbym właśnie naśladować św. Józefa, cicho troszczyć się o Maryję, o Dzieciątko Jezus i o wszystkich, którzy tutaj przychodzą. Mam poczucie, że otrzymałem tutaj bardzo wiele łask. Jestem ogromnie wdzięczny Matce Bożej za ten czas. Wierzę, że nic nie dzieje się przypadkiem i że to właśnie Jej wstawiennictwu zawdzięczam wiele dobra, którego doświadczyłem przez te lata. Dlatego, kiedy myślę o Kobylinie, przychodzą mi do głowy przede wszystkim dwa słowa: radość i wdzięczność. To one najlepiej opisują wszystko, czym to miejsce stało się dla mnie.

Zobacz także