Katolicy i luteranie pod jednym dachem – Konkatedra św. Piotra w Budziszynie [+GALERIA] 

Kościół symultaniczny to kościół (budynek), który jest użytkowany wspólnie przez dwa lub więcej różnych wyznań chrześcijańskich. Jednym z takich kościołów jest Konkatedra św. Piotra w Budziszynie (Der Dom St. Petri zu Bautzen). Jest miejscem modlitwy zarówno katolików, jak i luteranów.  

Historia tego miejsca sięga roku 1000, kiedy to w miejscu obecnej katedry wzniesiono pierwszy parafialny kościół w Budziszynie. Z czasem ustąpił on miejsca nowemu kościołowi, którego prezbiterium zostało konsekrowane 24 czerwca 1221 roku. Początkowo patronem kościoła był św. Jan Chrzciciel. Później jego miejsce zajął św. Piotr. 

Po latach i zniszczeniach spowodowanych wojnami i pożarami miasta katedra otrzymała swój obecny kształt. Jest jednym z późnogotyckich kościołów halowych w Saksonii (czyli kościołów z wieloma nawami równej wysokości). Budowla ma silnie skrzywioną oś podłużną, jest ona „złamana”. Istnieją różne wyjaśnienia tego zjawiska. Może mieć to związek z pierwszym Kościołem pw. św. Jana Chrzciciela, bądź też z późniejszymi rozbudowami katedry. Nie zachowały się jednak żadne dokumenty, które mogłyby potwierdzić te tezy. 

>>> O. Maciej Jaworski OCD: poznałem ludzi, którzy żyli razem z męczennikami [ROZMOWA]

Kościół i miasto poważnie ucierpiały w wyniku wojen husyckich w XV wieku. W 1634 roku, podczas wojny trzydziestoletniej, gotyckie wnętrze zostało zniszczone przez pożar. Odbudowa trwała długo. 

Katedra jest zbudowana w najwyższym punkcie miasta, dzięki temu jej 84-metrowa wieża jest widoczna z daleka, gdy dopiero zbliżamy się do miejscowości. 

Początki dwóch wyznań w katedrze 

Konkatedra św. Piotra jest jednym z najstarszych i jednym z największych kościołów symultanicznych w Niemczech. Jest to kościół rzymskokatolicki, a także ewangelicko-luterański. Pierwsze nabożeństwa protestanckie odbyły się w 1523 roku. W kolejnych latach ukształtował się sposób wspólnego użytkowania świątyni przez oba wyznania. Nie oznacza to jednak, że w kościele odbywała się jedna liturgia wiernych wyznania rzymskokatolickiego i ewangelicko-luterańskiego. Każde z wyznań ma swoją część świątyni. 

Podczas reformacji w Budziszynie pozostało niewielu katolików – kapituła katedralna i kilka osób świeckich. Łącznie około 35 osób. Dziekanowi kapituły katedralnej Johannowi Leisentrittowi udało się zachować część katedry dla kościoła rzymskokatolickiego. W 1530 roku zostały uzgodnione zasady korzystania przez luteranów z głównej nawy świątyni. W 1543 roku zawarto pierwszą umowę regulującą funkcjonowanie obu wyznań w jednym kościele, a kolejne porozumienia zawierano w następnych dziesięcioleciach. 

>>> Oliwia Adamowicz (podboje.we.dwoje): trudności są normalną częścią życia we dwoje [ROZMOWA]

Podział katedry na dwie części 

Kościół jest podzielony na dwie części. Dzieli go obecnie niewysoka przegroda na wzór balasków ołtarzowych. Dawniej była większa, przez lata ulegała zmianom. Przegroda nie jest wyłącznie symbolicznym podziałem. Po zmianach własnościowych z lat 1848–1851 stanowiła również granicę własnościową między częściami świątyni. 

Podział jest widoczny nie tylko w samej przegrodzie, ale również w wyposażeniu obu części kościoła. Katolicka i luterańska część katedry mają własne ołtarze, organy oraz elementy wystroju związane z tradycją danego wyznania. Dzięki temu już samo wnętrze pokazuje, że mamy tutaj do czynienia z dwiema wspólnotami, które przez stulecia nauczyły się dzielić jedną przestrzeń. 

Katedra i diecezja 

Papież Benedykt XV w 1921 roku reaktywował katolicką diecezję miśnieńską, która przestała istnieć w XVI wieku. Wówczas Budziszyn stał się siedzibą biskupstwa. W 1980 roku przeniesiono siedzibę diecezji do Drezna. Od tego czasu katedra w Budziszynie pełni funkcję konkatedry diecezji drezdeńsko-miśnieńskiej. 

>>> Nadzieja pośród ciemności. Święty Jan od Krzyża i sztuka oczyszczonej pamięci [ROZMOWA]

Wspólna świątynia 

W luterańskiej stronie kościoła możemy wyczytać, że „oba wyznania zbliżają się do siebie coraz bardziej”. Ekumeniczne obchody Dnia św. Marcina są największym wydarzeniem dla dzieci w mieście. W 2007 roku oba wyznania zorganizowały pierwszy ekumeniczny festyn przed katedrą. Co roku odbywają się także wspólne spotkania ekumeniczne – Dzień Pokuty i Modlitwy oraz sylwester, a także seminaria czy konsultacje. 

Historia konkatedry pokazuje, że wspólne użytkowanie jednej świątyni przez dwa wyznania nie zawsze było łatwe. Przez stulecia zmieniały się zasady korzystania z kościoła, jednak do dziś pozostaje on przykładem współistnienia dwóch tradycji – czasem wyraźnie oddzielonych, a czasem spotykających się we wspólnej przestrzeni. 

Zobacz także