Papież do swoich dyplomatów: wnoście łaskę w zakamarki historii

Wnosić łaskę w zakamarki historii, dawać świadectwo o Prawdzie, którą jest Chrystus i zabiegać o wszelkie formy sprawiedliwości, które pomagają uszanować obraz Boga w każdym człowieku – oto zadania, które stawia Leon XIV przed swymi dyplomatami. Po raz pierwszy od rozpoczęcia pontyfikatu złożył wizytę w Papieskiej Akademii Kościelnej, która przygotowuje kapłanów do posługi na placówkach dyplomatycznych Stolicy Apostolskiej.

Eminencjo,

Ekscelencje,

Najdrożsi Przełożeni i Alumni Papieskiej Akademii Kościelnej!

Cieszę się, że jako Biskup Rzymu składam moją pierwszą wizytę w tej dawnej i szlachetnej Instytucji, z okazji jubileuszu 325-lecia jej założenia. Już wtedy, gdy kilka lat temu – w ramach spotkań proponowanych Alumnom – przybyłem tutaj, aby podzielić się świadectwem jako Prefekt Dykasterii do spraw Biskupów, miałem sposobność zastanowić się nad zasadniczą misją, jaką pełni Alma Mater dyplomatów papieskich. Dziś, niemal rok od początku mojej posługi Piotrowej, wspieranej gorliwym zaangażowaniem Sekretariatu Stanu i Przedstawicielstw Papieskich, tamte odczucia znalazły potwierdzenie. Spoglądam więc z głęboką wdzięcznością na dzieje oddania i służby, które ta uroczysta rocznica pozwala nam dziś z wdzięcznością wspominać.

Dzieje te – zakorzenione w samej katolickości Kościoła – na przestrzeni wieków ukazują nieprzerwany łańcuch kapłanów, pochodzących z różnych stron świata, którzy swymi skromnymi siłami przyczyniali się do budowania tej jedności w Chrystusie, która pośród różnorodności pochodzenia czyni komunię podstawowym rysem służby dyplomatycznej Stolicy Apostolskiej. Kolejne reformy – ostatnią z nich przeprowadził mój śp. bezpośredni Poprzednik – zawsze zmierzały do zachowania tego znamienia, wyróżniającego i konstytutywnego dla działania naszej dyplomacji, wezwanej każdego dnia, by modlić się i pracować „ut unum sint” (J 17, 21).

>>> Leon XIV: dyplomaci papieża mają być mostami

W szczególności ostatnie zmiany dotyczące rozmaitych aspektów formacji akademickiej i intelektualnej dały tej Instytucji autonomię konieczną do odnowienia programu studiów w zakresie dyscyplin prawnych, historycznych, politologicznych i ekonomicznych, a także języków używanych w stosunkach międzynarodowych. Pragnę jednak podkreślić, że najważniejszą reformą, jakiej wymaga się od tego, kto przekracza próg tej Wspólnoty, jest nieustanne ćwiczenie się w nawróceniu, ukierunkowane na pielęgnowanie takich przymiotów jak „bliskość, uważne słuchanie, dawanie świadectwa, braterskie podejście i dialog (…), połączone z pokorą i łagodnością” (Franciszek, Chirograf „Posługa Piotrowa”, 25 marca 2025) – cnót, które winny przenikać całą waszą posługę kapłańską.

Dzisiejsze spotkanie w tym Domu, który przyczynił się do wzrostu intelektualnego, ludzkiego i duchowego wielu świętych i błogosławionych – a pośród nich także niektórych moich znamienitych Poprzedników – jest dla mnie sposobnością, aby nakreślić wraz z wami kilka rysów kapłana będącego dyplomatą papieskim, który – uczestnicząc w posłudze Następcy św. Piotra – przyjmuje i pielęgnuje szczególne powołanie do służby pokojowi, prawdzie i sprawiedliwości.

Winien on być przede wszystkim zwiastunem paschalnego orędzia: „Pokój wam!” (J 20, 19). Nawet wtedy, gdy nadzieje na dialog i pojednanie zdają się gasnąć, a pokój – „taki, jaki daje świat” – jest deptany i wystawiany na ciężką próbę, jesteście wezwani, by nadal nieść wszystkim słowo Chrystusa Zmartwychwstałego: „Pokój zostawiam wam, pokój mój daję wam” (J 14, 27). Zanim jeszcze będziemy usiłowali budować go naszymi ubogimi siłami, wobec tych, którzy nie szukają go jako daru Bożego, wasza misja wzywa was, abyście byli jego „mostami” i „kanałami”, by łaska przychodząca z nieba mogła odnajdywać drogę pośród zawiłości dziejów.

Dyplomata papieski z kolei – działając w najrozmaitszych kontekstach kulturowych i w organizacjach międzynarodowych – jest w szczególny sposób posłany, by dawać świadectwo Prawdzie, którą jest Chrystus, niosąc Jego orędzie na forum narodów i stając się znakiem Jego miłości wobec tej części ludzkości, która zostaje mu powierzona w misji najpierw pasterza, a dopiero potem dyplomaty. Jak miałem sposobność wskazać na początku tego roku Korpusowi Dyplomatycznemu akredytowanemu przy Stolicy Apostolskiej, dziś pilnie, „na nowo potrzebujemy słów, żeby wyrażać jasno i klarownie jednoznaczne rzeczywistości”, ponieważ „tylko w ten sposób można wznowić autentyczny dialog bez nieporozumień” (Przemówienie do Korpusu Dyplomatycznego akredytowanego przy Stolicy Apostolskiej, 9 stycznia 2026). Także dlatego ważne jest, abyście nieśli światu Słowo Życia, które objawiło się nie przez głoszenie abstrakcyjnych zasad i idei, lecz stając się ciałem.

>>> Stolica Apostolska i dyplomaci apelują o pokój

Wreszcie, przygotowujecie się do pełnienia posługi o szczególnym charakterze, która nie sprowadza się jedynie do dbania o dobro wspólnoty katolickiej, ale obejmuje całą rodzinę ludzką zamieszkującą dany kraj lub uczestniczącą w pracach różnych organizacji międzynarodowych. To domaga się od was, abyście byli krzewicielami wszelkich form sprawiedliwości, które pomagają rozpoznawać, odbudowywać i chronić obraz Boga odciśnięty w każdej osobie. Dlatego w kwestii obrony praw człowieka – wśród których szczególne miejsce zajmują prawo do wolności religijnej i prawo do życia – zalecam wam, abyście nadal wskazywali drogę: nie drogę konfrontacji i roszczeń, lecz drogę ochrony godności osoby, rozwoju ludów i wspólnot oraz promowania współpracy międzynarodowej. Tylko one stanowią narzędzia zdolne otworzyć prawdziwe drogi pokoju.

Drodzy Przełożeni i Alumni, w świecie naznaczonym napięciami, który zdaje się czynić z konfliktów jedyny sposób stawiania czoła potrzebom i postulatom, nasze możliwości angażowania się w dialog, słuchanie i pojednanie mogą wydawać się niewystarczające, a czasem wręcz bezużyteczne. Nie może nas to zniechęcać! Nie ustawajmy w ufnym przyzywaniu daru pokoju Chrystusa, bez lęku. I bądźcie pewni, że wasza wielkoduszna posługa – w każdym czasie i w każdym miejscu – zawsze będzie narzędziem krzewienia i strzeżenia godności każdego mężczyzny i każdej kobiety, stworzonych na obraz i podobieństwo Boga, oraz pomnażania dobra wspólnego.

Z tymi życzeniami i z ojcowską życzliwością przyzywam dla każdego z was oraz dla przyszłej wędrówki Papieskiej Akademii Kościelnej – przez wstawiennictwo Najświętszej Maryi Panny i św. Antoniego Opata, waszego Patrona – Błogosławieństwa Apostolskiego.